Wat is het verschil tussen IR en EMS bij paarden?
Insulineresistentie (IR) en Equine Metabolic Syndrome (EMS) zijn twee verwante, maar verschillende, aandoeningen bij paarden. Bij beide ziektes spelen een verstoorde stofwisseling en overgewicht een rol. Om je paard goed te helpen is het belangrijk dat je weet wat er precies speelt.
Insuline Resistentie
Ziekten

31 maart '25 • 1 min leestijd
Wat is insulineresistentie (IR)?
Insulineresistentie is een aandoening waarbij de cellen van het paard minder gevoelig worden voor het hormoon insuline. Dit betekent dat het lichaam minder efficiënt glucose uit het bloed kan opnemen. Doordat de glucose niet meer uit het bloed wordt gehaald, ontstaat een verhoogde bloedsuikerspiegel. Het paard is dan minder goed in staat om zijn bloedsuikerspiegel in balans te houden. Overgewicht is de voornaamste oorzaak van insulineresistentie. Wanneer een paard meer voer of suikerrijker voer krijgt dan nodig is, kan dit leiden tot gewichtstoename en uiteindelijk tot IR. Een rantsoen met te veel suikers en zetmeel, in combinatie met te weinig beweging, kan bijdragen aan de ontwikkeling van insulineresistentie. Dat kan hoefbevangenheid tot gevolg hebben. Bekende verschijnselen zijn een dikke manenkam of vetkwabben aan weerszijden van de staart. De overmaat aan suikers die paarden eten komt overigens niet alleen uit krachtvoer, maar ook uit suikerrijk gras.
Wat is Equine Metabolic Syndrome (EMS)?
EMS is een complex syndroom dat gekenmerkt wordt door een combinatie van overgewicht, insulineresistentie en hoefbevangenheid. IR is dus een onderdeel van EMS. In Nederland is zo’n 55% van de recreatiepaarden te dik. Door overgewicht presteren deze paarden vaak minder goed en kunnen ze problemen krijgen met het regelen van hun lichaamstemperatuur. Een te dik paard kan insuline-resistent (IR) worden en dikke paarden kunnen ook een verstoorde vetstofwisseling krijgen. Dit gebeurt bij paarden met EMS, hun hele stofwisseling en hormoonhuishouding zijn verstoord als gevolg van het overgewicht. Paarden met EMS lopen ook een groter risico op hoefbevangenheid. Een paard met EMS heeft duidelijk overgewicht waarbij vetophopingen op bijvoorbeeld de hals duidelijk zichtbaar zijn. Het syndroom kan het gevolg zijn van erfelijke aanleg of van een te rijk rantsoen met te veel suikers en te weinig lichaamsbeweging. Vaak gaat het om een combinatie van al deze factoren. EMS is een serieuze ziekte, waar je echt iets aan moet doen. Het belangrijkste is voorkomen dat je paard te dik wordt of werken aan gezond gewichtsverlies. Een goed voerbeleid en voldoende beweging zijn daarbij belangrijk.